• NBCN

Tám Công Ước Cơ Bản của Tổ Chức Lao Động Quốc Tế

Updated: Nov 26, 2019


Hội nghị lao động quốc tế lần thứ 86 họp tại Geneve tháng 6 năm 1998 đã thông qua Tuyên bố về các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động, xác định bốn nguyên tắc và quyền cơ bản của người lao động, bao gồm: a) quyền tự do lập hội và thỏa ước lao động tập thể; b) quyền tự do không bị cưỡng bức hay bắt buộc lao động; c) xóa bỏ một cách có hiệu quả lao động trẻ em; d) quyền được đối xử bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp.


Bốn quyền và nguyên tắc cơ bản trên được thể hiện trong bốn cặp Công Ước của ILO, gồm:

  • Công Ước 8798 về tự do lập hội và thỏa ước lao động tập thể;

  • Công Ước 29105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức và bắt buộc;

  • Công Ước 138182 về xóa bỏ lao động trẻ em;

  • Công Ước 100111 về xóa bỏ phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp.


Ngày nay, bốn cặp Công Ước này được gọi với các tên khác nhau như: các tiêu chuẩn lao động cốt lõi (core labour standards), các nguyên tắc và quyền lao động nền tảng (fundamental rights and principles), các tiêu chuẩn lao động được quốc tế thừa nhận (internationally recognized labour standards), các Công Ước nhân quyền trong lao động (human rights labour conventions).


Tính đến năm 2019, Việt Nam đã phê chuẩn 6 trong 8 Công Ước cơ bản, đó là:

  • Công Ước số 100 về Trả công bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ cho một công việc có giá trị ngang nhau (phê chuẩn năm 1997);

  • Công Ước số 111 về Phân biệt đối xử trong làm việc và nghề nghiệp (phê chuẩn năm 1997);

  • Công Ước số 138 về Tuổi tối thiểu được đi làm việc (phê chuẩn năm 2003)

  • Công Ước số 182 về Nghiêm cấm và những hành động khẩn cấp xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất (phê chuẩn năm 2000);

  • Công Ước số 29 về Lao động cưỡng bức hoặc bắt buộc (phê chuẩn năm 2007);

  • Công Ước số 98 về Quyền Tổ chức & Thưng lượng Tập thể của công nhân (14/6/2019).

Điều 2 của Tuyên bố 1998 ILO đã khẳng định rằng các quốc gia thành viên ILO, dù đã phê chuẩn hay chưa phê chuẩn 8 Công Ước này, đều có nghĩa vụ phải tôn trọng, thúc đẩy và hiện thực hóa một cách có thành ý 8 Công Ước cơ bản. Đây là sự khác biệt cơ bản về mặt nghĩa vụ tuân thủ giữa tám Công Ước cơ bản với các Công Ước ILO khác.


Như vậy, theo Điều 2 của Tuyên bố, thì ngoài việc phải thực hiện đầy đủ nội dung của 6 Công Ước cơ bản của ILO mà Việt Nam đã phê chuẩn gia nhập, thì Việt Nam với tư cách là Thành viên của ILO có nghĩa vụ phải “tôn trọng, thúc đẩy và hiện thực hóa một cách có thành ý” đối với 3 Công Ước cơ bản của ILO mà Việt Nam chưa phê chuẩn.


Trong tinh thần đó, Tổ Chức Lao Động Quốc Tế đang thúc đẩy VN phê chuẩn 2 Công Ước cơ bản còn lại, gồm: - Công Ước số 87 về Quyền tự do lập hội và gia nhập hội; và - Công Ước 105 về Xóa bỏ lao động cưỡng bức.