Hội đồng Tiền lương Quốc gia sẽ có thêm 3 uỷ viên độc lập


Phiên họp của Hội đồng Tiền lương Quốc gia năm 2019. Ảnh Lao Động

Tin tổng hợp: Hiện nay, Hội đồng tiền lương Quốc gia có 15 thành viên, bao gồm:

  • 5 thành viên đại diện Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, thuộc Chính phủ

  • 5 thành viên của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, thuộc MTTQ,

  • 5 thành viên tổ chức đại diện người sử dụng lao động ở trung ương, thuộc giới Chủ nhân DN.

Sau 8 năm thành lập và hoạt động, đến nay Hội đồng đã 8 lần khuyến nghị với Chính phủ phương án tiền lương tối thiểu vùng; Chính phủ cơ bản đều thống nhất với phương án Hội đồng đã khuyến nghị (áp dụng cho

  • năm 2014 tăng bình quân 15,2%,

  • năm 2015 tăng bình quân 14,2%;

  • năm 2016 tăng bình quân 12,4%;

  • năm 2017 tăng bình quân 7,3%;

  • năm 2018 tăng bình quân 6,5%;

  • năm 2019 tăng bình quân 5,3%;

  • năm 2020 tăng bình quân 5,5%).

Tại dự thảo tờ trình, Bộ Lao Động Thương binh và Xã hội đánh giá: Hội đồng tiền lương quốc gia thực hiện chức năng tư vấn, khuyến nghị với Chính phủ công bố mức lương tối thiểu vùng hàng năm. 


Sau 8 năm hoạt động, qua tổng kết, đánh giá hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia cho thấy: Việt Nam đã có sự thay đổi tích cực, từ chỗ do Nhà nước xác định, công bố (Bộ luật Lao động năm 1994) sang cơ chế xác lập dựa trên kết quả thương lượng, thỏa thuận cấp quốc gia của đối tác 3 bên trong quan hệ lao động theo nguyên tắc thị trường và các công ước của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO).


Hằng năm, Hội đồng đã đưa ra các khuyến nghị để Chính phủ quy định mức lương tối thiểu phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần cải thiện đời sống người lao động, không gây tác động tiêu cực cho doanh nghiệp và nền kinh tế.


Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, Hội đồng tiền lương quốc gia cũng đang có những hạn chế. Đó là: Cơ cấu thành viên hiện nay mới chỉ có thành viên đại diện cho

  • tổ chức công đoàn, thuộc MTTQ;

  • tổ chức đại diện người sử dụng lao động;

  • nhà nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội),

chưa có sự tham gia của các chuyên gia độc lập.


Chức năng của Hội đồng mới tập trung khuyến nghị về lương tối thiểu vùng, chưa thể hiện đầy đủ theo tên gọi và mục đích hình thành Hội đồng tiền lương quốc gia. Các điều kiện bảo đảm cho hoạt động của Hội đồng cũng hạn chế (không có con dấu riêng mà sử dụng con dấu của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nên chưa thể hiện rõ tính đại diện cho 3 bên trong quan hệ lao động; kinh phí ngân sách bố trí hàng năm ít), chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi để Hội đồng thực hiện nhiệm vụ.


Dự thảo quy định sẽ thêm 3 uỷ viên độc lập là các nhà khoa học có uy tín, đang công tác nghiên cứu, giảng dạy các nội dung thuộc lĩnh vực lao động, tiền lương, kinh tế - xã hội tại viện nghiên cứu, trường đại học (không bao gồm viện nghiên cứu, trường đại học thuộc hệ thống tổ chức của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và tổ chức của người sử dụng lao động) và do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội lựa chọn, bổ nhiệm sau khi tham khảo ý kiến của Hội đồng tiền lương quốc gia!


Về cơ cấu tổ chức của Hội đồng, giữ như hiện nay gồm Chủ tịch, 03 Phó Chủ tịch và các Ủy viên; trong đó Chủ tịch là Lãnh đạo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để điều hành hoạt động chung của Hội đồng; các Phó Chủ tịch có vai trò điều hành các hoạt động nội bộ của các Ủy viên mỗi bên để độc lập nghiên cứu, điều tra, khảo sát phục vụ xây dựng phương án tiền lương tối thiểu vùng hàng năm.


Được biết thêm, theo định nghĩa trong Tuyên Bố Ba Bên của Tổ Chức Lao Động Thế Giới (ILO), thì 3 bên đó bao gồm:

  • đại diện giới công nhân, do người lao động bầu ra (nghiệp đoàn độc lập)

  • đại diện giới chủ nhân, do các chủ nhân bầu ra

  • đại diện nhà nước (bộ LĐ-TB-XH)