GS Kurihara: Ông Suga thăm VN trước sẽ khiến TQ ‘vô cùng không vui’


Tân Thủ tướng Suga Yoshihide và phu nhân Mariko (trái) cùng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và phu nhân Trần Thị Nguyệt Thu chụp hình kỷ niệm tại Văn phòng Chính phủ


Việt Nam đang là tâm điểm chú ý của ngoại giao khu vực với chuyến thăm của tân thủ tướng Nhật Bản diễn ra từ ngày 18-10/10/2020.


Ông Suga Yoshihide đã quyết định chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong chuyến công du quốc tế đầu tiên sau khi nhậm chức.


Truyền thông Việt Nam hôm 19/10 dẫn lời Trợ lý Ngoại trưởng Nhật Bản và người phát ngôn của Thủ tướng Suga cho biết lý do vì sao Việt Nam được lựa chọn làm điểm đến đầu tiên trong chuyến công du lần đầu tiên của tân Thủ tướng Suga:


"Việt Nam đang chủ động dẫn dắt thảo luận về hoà bình và an ninh khu vực trong ASEAN, với tư cách Chủ tịch Hiệp hội. Việt Nam đang khá thành công trong việc này bất chấp ảnh hưởng của Covid-19. Việt Nam cũng chia sẻ nhận thức chung với Nhật Bản về tự do hàng hải, tôn trọng luật lệ, tự do thương mại trong khu vực Ấn Độ Dương mở và tự do. Đó là những lý do Thủ tướng Suga chọn Việt Nam là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du đầu tiên," ông Yoshida Tomoyuki được VnExpress, báo mạng thuộc Bộ Khoa học & Công Nghệ dẫn lời nói với truyền thông tại Hà Nội hôm thứ Hai.


Chỉ “bắt chước” người tiền nhiệm?


Nhân dịp này, từ Tokyo, một nhà quan sát chính trị và quan hệ Nhật – Việt chia sẻ với BBC News Tiếng Việt góc nhìn của mình về thực chất lý do và ý nghĩa của chuyến thăm này.


“Tôi cho rằng ông Suga Yoshihide chỉ khẳng định lại và bắt chước đường lối đối ngoại của cựu Thủ tướng Abe Shinzo thôi. Ông Abe đã đến thăm ba nước Việt Nam, Indonesia và Thái Lan vào tháng 01/2013 sau khi đắc cử. Kỳ này ông Suga không đi Thái Lan có lẽ là do tình hình chính trị chưa ổn định,” Giáo sư Hirohide Kurihara từ Đại học Tổng hợp Tokyo, bình luận.


Khi được hỏi vì sao ông Suga chọn hai quốc gia trong khối Asean là Việt Nam và Indonesia để thăm trong chuyến công du đầu tiên trên cương vị tân Thủ tướng, Giáo sư Hirohide đáp:


“Tất nhiên khu vực Đông Nam Á đã và đang chiếm vị trí rất quan trọng đối với sự phát triển đất nước Nhật Bản. Thêm vào đó nhiều nước trong khối ASEAN tỏ ý hết sức thông cảm vị thế của Nhật Bản ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương với tinh thần "hướng về tương lai", đặc điểm này khác hẳn Trung Quốc và Hàn Quốc."


Vai trò gì trong chính sách đối ngoại?


Trước câu hỏi chuyến thăm hai quốc gia Đông Nam Á có vai trò như thế nào trong chiến lược, chính sách đối ngoại của nội các của tân Thủ tướng Nhật Bản trong bối cảnh hiện nay, cũng như trung hạn, Giáo sư Hirohide đáp:


“Ba nước Nhật Bản, Việt Nam, Indonesia có một điều chung, tức là đành phải đối đầu với hành vi xâm lược của Trung Quốc trên biển (biển Đông và biển Hoa Đông). Dường như ông Suga đang có ý muốn tăng cường hợp tác với hai nước về mặt bảo vệ lãnh thổ (lãnh hải) và cuộc sống ngư dân."

Ông Suga trong ngày 19/10 có cuộc tiếp xúc với Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân


Khi được hỏi liệu có quan hệ gì không về các mặt chính sách an ninh, quốc phòng, đối ngoại của Nhật Bản giữa cuộc họp đối thoại nhóm kim cương – Quad mới đây (giữa bốn nước Nhật Bản, Mỹ, Ấn Độ, Úc) với chuyến thăm tới hai nước Asean tuần này của Thủ tướng Nhật Bản, học giả từ Đại học Tổng hợp Tokyo nói:


“Tôi đoán chuyến thăm hai nước của ông Suga không có quan hệ gì với Quad mới vì bốn nước đó có cơ sở vững chắc chung về thể chế dân chủ và nhân quyền. Còn về mặt này Việt Nam và Indonesia thì khác. Hai nước lại có lý do riêng để duy trì quan hệ với Trung Quốc."


Thăm Việt Nam trước là điều Trung Quốc “không vui”?


Trước câu hỏi chuyến thăm Việt Nam có thể tác động thế nào tới quan hệ Nhật Bản – Việt Nam – Trung Quốc, chẳng hạn trên phương diện chính trị, an ninh, quốc phòng, và kinh tế, thương mại, ông Hirohide đáp:


“Theo tôi, đối với Trung Quốc, ông Suga bay qua Trung Quốc đến thăm Việt Nam là điều vô cùng không vui. Sau này Trung Quốc sẽ ép Nhật Bản về các mặt như thường lệ. Vừa rồi tàu cảnh sát biển Trung Quốc đã xâm phạm lãnh hải (Senkaku) Nhật Bản tiếp trong 57 tiếng 39 phút. Có lẽ họ sẽ nhắc lại hành vi phiền nhiễu như thế.”


Khi được hỏi Việc tân Thủ tướng Nhật Bản chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên đến thăm chính thức nói gì về vị thế Việt Nam và vai trò của Việt Nam trong cái nhìn của Nhật Bản hiện nay và của tân nội các Suga, liệu có thể coi đây là một chiến thắng ngoại giao của Việt Nam và hai nước Nhật Bản và Việt Nam thu được lợi ích chung và riêng gì qua chuyến đang thăm diễn ra tại Hà Nội, học giả Nhật Bản bình luận:

“Rất khó nắm bắt được tư tưởng và tính toán trong đầu của ông Suga ngay tại thời điểm này, tuy nhiên, trước khi rời Tokyo, ông nêu lên chung chung mục đích chuyến thăm là: thứ nhất đẩy mạnh quan hệ hợp tác để khắc phục hậu quả đại dịch COVID-19 và thứ hai là khẳng định lại sự giúp đỡ lẫn nhau về các vấn đề khu vực. Thế thôi!


“Và dường như ông Suga cũng đã có một cuộc trao đổi với sinh viên Đại học Việt – Nhật, tuy theo trang mạng của Bộ Ngoại giao Nhật Bản thì không có gì đáng kể. Nhưng dù sao theo tôi, Việt Nam vẫn là đối tác gây sự chú ý của các chính trị gia Nhật Bản.”


Ký 12 văn kiện, đạt thỏa thuận “quốc phòng”


Báo chí Việt Nam hôm 19/10 tường thuật lễ đón chính thức với Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide được tiến hành tại Phủ Chủ tịch với người tương nhiệm phía Việt Nam là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp đón theo nghi lễ cấp cao nhà nước.


Cùng ngày, vẫn theo truyền thông Việt Nam Thủ tướng Suga đã được Tổng Bí thư, Chủ Tịch nước Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng tiếp đón tại Trụ sở Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, theo báo Quốc tế, thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Còn theo thông tin từ cổng thông tin Chính phủ Việt Nam, hai phía Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi 12 văn kiện hợp tác trị giá gần 4 tỷ USD.


Hôm thứ Hai, sau cuộc giữa Thủ tướng Suga Yoshihide và người đồng cấp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, hai bên đã “cơ bản” đạt được thỏa thuận về việc chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng, hãng tin Anh Reuters dẫn lời Thủ tướng Suga trong bản tin hôm 19/10 từ Hà Nội, trong bối cảnh Trung Quốc được cho là đang gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.


Kêu gọi “gây áp lực” nhân quyền


Trước đó, truyền thông quốc tế đưa tin, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế (Human Rights Watch) hôm 18/10 ra thông cáo báo chí, kêu gọi tân Thủ tướng Nhật Bản gây áp lực lên chính quyền Việt Nam và Indonesia về vấn đề và hồ sơ nhân quyền trong chuyến công du đầu tiên của ông Suga ra nước ngoài kể từ khi nhậm chức.


“Nhật Bản nên sử dụng đòn bẩy với tư cách nhà tài trợ chính của Việt Nam và Indonesia để gây áp lực lên cả hai chính quyền, chấm dứt vi phạm nhân quyền… Thủ tướng Suga, cả công khai lẫn riêng tư, nên cho thấy Nhật Bản nghiêm túc trong các tuyên bố về chính sách của mình để cổ súy cho nhân quyền ở nước ngoài,” ông Phil Robertson, Phó Giám đốc phụ trách khu vực Châu Á của tổ chưc này viết trong một thông cáo.


Trong một diễn biến khác, ngay trước chuyến thăm của ông Suga tới Hà Nội, hơn một chục người Việt tại thủ đô Tokyo đã “biểu tình, tuyệt thực” trước Dinh Thủ tướng Nhật Bản nhằm kêu gọi ông Suga quan tâm tới vụ án Đồng Tâm và các tù nhân lương tâm Việt Nam, đài Á Châu Tự Do Việt ngữ đưa tin trong một bản tin phát triên kênh YouTube của đài này hôm 18/10.

© 2020 Trang NHÓM BẠN CÔNG NHÂN

nghiepdoan@nhombancongnhan.com

  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube