• NBCN

Doanh nghiệp VN xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ và Âu Châu cần lưu ý

Updated: Nov 26, 2019



VN chính thức gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) vào ngày 11/1/2007, đã mở ra nhiều cơ hội cho VN tiếp cận với nhiều thị trường trên thế giới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế góp phần tăng cao đời sống của người dân.


Từ năm 1993 đến nay, VN đã ký 12 hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực; 1 hiệp định đã ký kết nhưng chưa có hiệu lực là hiệp định thương mại VN-Âu Châu (EVFTA); và 3 hiệp định khác còn trong vòng đàm phán.


Trong quá khứ, VN ít tuân thủ những luật hay quy định trong các hiệp định thương mại khi giao dịch với các quốc gia liên hệ. Tuy nhiên, vào cuối năm 2018, sự ràng buộc tuân thủ đã gia tăng, khi VN trở thành nước thứ 7 phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn Diện Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực từ ngày 14/1/2019; cũng như đã ký kết Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam với Liên minh châu Âu (EVFTA) và đang chờ quốc hội Âu Châu phê chuẩn.


Hai hiệp định CPTPP và EVFTA thuộc loại hiệp định đời mới với những cam kết sâu rộng về :

  • tự do thương mại hàng hóa;

  • thuế quan (các thị trường lớn như Nhật Bản và Canada giảm thuế nhập khẩu gần 0% cho hàng hóa của VN) ;

  • có cơ chế thực thi chặt chẽ để trừng phạt khi có vi phạm;

  • bảo vệ môi trường;

  • minh bạch và chống tham nhũng;

  • ngoài ra còn đặc biệt chú trọng đến nghiệp đoàn và nhân quyền.

Hai thị trường quan trọng và xuất siêu của VN hiện tại là Hoa Kỳ và EU. Trong 8 tháng đầu năm 2019, VN xuất khẩu hàng hóa sang HK đạt 38,6 tỷ USD, và sang EU đạt 27,7 tỷ USD. Tuy nhiên cho đến nay, Việt Nam chưa được Hoa Kỳ và Cộng Đồng Âu Châu công nhận có nền kinh tế thị trường, vì Hoa Kỳ và EU vẫn cho rằng, nền kinh tế Việt Nam chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn căn bản như :

  1. Đồng tiền của Việt Nam phải được chuyển đổi tự do;

  2. Nhà nước không can thiệp vào các quyết định của doanh nghiệp và sự tự do cạnh tranh (VN vẫn lấy quốc doanh làm chủ đạo);

  3. Sự tự do thỏa thuận về tiền công của người lao động và người sử dụng lao động, (không có nghiệp đoàn trong tất cả doanh nghiệp tại VN).

Vì thế VN, trên thực tế, vẫn gặp nhiều bất lợi trong giải quyết tranh chấp thương mại, và thường dễ bị áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm xuất khẩu.


Riêng giới chủ nhân các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ và Âu Châu nên lưu ý là trong “Lời Giới Thiệu 8 công ước cơ bản của ILO” có ghi:

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã và đang tiếp cận với bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản được nêu trong Tuyên bố ILO 1998 theo hai kênh chính:

  • Thứ nhất là ở cấp doanh nghiệp: phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam làm hàng xuất khẩu vào thị trường Bắc Mỹ và Châu Âu đều phải chứng minh việc doanh nghiệp tuân thủ và tôn trọng bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản này.

  • Thứ hai là thông qua các hiệp định thương mại tự do như: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương(CPTPP), và Hiệp định Thương mại Tự do VN-Âu Châu (EVFTA), đều bao gồm những cam kết chặt chẽ về việc thực hiện bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản này tại doanh nghiệp của mình.

Có nghĩa là chủ nhân các doanh nghiệp quốc doanh hoặc tư doanh xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ và Âu Châu phải để cho công nhân tự do thành lập nghiệp đoàn độc lập, là một trong những điều kiện cạnh tranh thương mại công bằng, hầu tránh được những khó khăn về áp thuế hay mất ưu đãi thương mại, và có thể tiếp tục kinh doanh bền vững với các quốc gia khác.