Do đâu WHO bị nhiều nước chỉ trích trong trận dịch Covid-19?


Tổng giám đốc WHO bắt tay Chủ tịch Tập Cận Bình ở Bắc Kinh ngày 28-01-2020 - Ảnh: REUTERS

Tin tổng hợp: Trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trút cơn giận lên WHO hôm 07-4-2020, hàng loạt quan chức chính phủ, chuyên gia y tế và các nhà phân tích khắp thế giới đã nêu quan ngại về cách tổ chức này phản ứng trước dịch Covid-19.

Trong những ngày khó khăn của đại dịch Covid-19, Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cơ quan chuyên trách về sức khỏe của Liên Hiệp Quốc, bỗng nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận quốc tế, kỳ lạ là nó không liên quan gì đến chuyên môn y tế mà lại là chính trị.


  • Tổng thống Mỹ Donald Trump không phải là người duy nhất chỉ trích WHO vì những hành động chậm chạp và khó hiểu trong dịch COVID-19.

  • Ở Nhật Bản, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Tara Aso "đá xéo" rằng mọi người bắt đầu gọi WHO là "Tổ chức Y tế Trung Quốc" vì mối quan hệ gần gũi bất thường với Bắc Kinh.

  • Các quan chức Đài Loan thì cho rằng WHO đã phớt lờ những cảnh báo của họ về con virus chỉ vì Trung Quốc từ chối không cho hòn đảo này trở thành thành viên chính thức.

Nhìn chung, giới phê bình chỉ trích WHO quá tin tưởng chính phủ Trung Quốc, dù có nhiều bằng chứng cho thấy nước này cố tình che đậy dịch bệnh ở thành phố Vũ Hán.

Cá nhân tổng giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus thì bị chỉ trích chậm chạp trước khi chịu công bố đại dịch toàn cầu. Có 3 lý do chính WHO bị chỉ trích dữ dội thời gian qua:

1) Không gây sức ép lên Trung Quốc vì những sai lầm Khi căn bệnh viêm phổi bí ẩn lần đầu xuất hiện ở Vũ Hán tháng 12-2019, chính quyền Trung Quốc đã bắt những người dám lên tiếng phải im lặng, liên tục có những phát ngôn làm giảm mức độ trầm trọng của dịch bệnh. WHO giữa tháng 1 cũng đưa ra nhận định tương tự TQ: "Đường lây từ người sang người chưa được chứng minh". WHO không nắm trong tay bất cứ bằng chứng khoa học nào vì Trung Quốc cấm chuyên gia nước ngoài đến Vũ Hán mãi cho đến tận giữa tháng 2. "WHO lẽ ra nên gây sức ép nhiều hơn, đặc biệt trong giai đoạn đầu cuộc khủng hoảng, khi Trung Quốc cố che đậy và không chịu hành động" - ông Yanzhong Huang, chuyên gia y tế toàn cầu thuộc ĐH Seton Hall (Mỹ), nêu ý kiến. Ông Huang lưu ý rằng trong dịch SARS năm 2002-2003, WHO đã công khai yêu cầu Trung Quốc minh bạch, chỉ trích nước này vì hành động cố tình che đậy. Vào một thời điểm của dịch SARS, các bệnh viện ở Bắc Kinh thậm chí đã bắt bệnh nhân leo lên xe cấp cứu chở đi vòng vòng để tránh bị nhìn thấy bởi một phái đoàn WHO ghé thăm, theo các bản tin thời đó. 2) WHO chậm chạp trong việc công bố đại dịch Thậm chí khi virus corona đã xuất hiện ở gần một chục quốc gia, còn Trung Quốc phải phong tỏa một phần tỉnh Hồ Bắc hồi cuối tháng 1, WHO vẫn do dự không công bố đại dịch toàn cầu. Sau khi Mỹ ra lệnh cấm nhập cảnh mọi người nước ngoài từng đến Trung Quốc trong vòng 14 ngày vào cuối tháng 1, WHO một lần nữa đứng ra bảo vệ Trung Quốc, cho rằng giới hạn đi lại là không cần thiết.

Đến tận ngày 11-3-2020 WHO mới chịu công bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu.

Một số chuyên gia cho rằng sự chậm trễ của WHO làm mất thời gian quý báu của nhiều quốc gia trong việc chuẩn bị trang thiết bị, bệnh viện... cho bệnh nhân Covid-19. "Điều đó khiến các nước do dự trong việc áp dụng các biện pháp mạnh từ sớm trước khi thảm họa thật sự đến. Sự chậm trễ của WHO chỉ giúp những người không muốn đưa ra các quyết định khó khăn", ông François Godement, cố vấn cấp cao của Viện Montaigne (Pháp), nhận xét.

3) Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với WHO ngày càng tăng Theo báo New York Times, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có nhiều bước đi củng cố sức ảnh hưởng của Bắc Kinh trong các tổ chức quốc tế, bao gồm WHO. Trung Quốc chỉ tài trợ một phần nhỏ trong ngân sách 6 tỉ USD của WHO, trong khi Mỹ đóng góp gần 10%. Nhưng các năm gần đây, Bắc Kinh đã tìm nhiều cách khác mở rộng sức ảnh hưởng trong WHO. Ví dụ như Trung Quốc đã vận động hành lang để WHO quảng bá y học cổ truyền, đưa nó vào sách yếu lược y tế bất chấp sự nghi ngờ của giới khoa học phương Tây. Các nhà hoạt động môi trường cho rằng động thái này càng thúc đẩy sự tận diệt động vật hoang dã nhằm mục đích làm thuốc. Tháng trước, WHO bị chỉ trích sau khi gỡ bỏ một cảnh báo trên website phiên bản Trung Quốc về việc sử dụng thảo dược chữa các triệu chứng của bệnh Covid-19. Động thái này diễn ra cùng lúc với chiến dịch quảng bá y học cổ truyền của nước chủ nhà.

"Đây là một phần nỗ lực của Trung Quốc trong việc tăng cường sự hiện diện trong các tổ chức quốc tế. Họ sẽ không làm hài lòng mọi quốc gia, nhưng họ sẽ tác động lên nghị trình của WHO". -Chuyên gia Yanzhong Huang.

© 2020 Trang NHÓM BẠN CÔNG NHÂN

nghiepdoan@nhombancongnhan.com

  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube