Diễn trình hình thành CP TPP


Sau nhiều vòng đàm phán cam go, có lúc tưởng như bế tắc, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã chính thức được ký kết vào ngày 8/3/2018 tại Chile, rạng sáng ngày 9/3/2018 theo giờ Việt Nam .


Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) ra đời nhằm thay thế Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Hoa Kỳ rút lui hồi tháng 01 năm 2017. Nhưng dù là TPP hay CPTPP thì đây đều là những hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, tiêu chuẩn cao và toàn diện, nhằm thúc đẩy hội nhập quốc tế.


Dưới đây là các dấu mốc đàm phán của Hiệp định:

  • 2005: Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (P4) giữa 4 nước: Singapore, Chile, New Zealand, Brunei được ký kết. Có hiệu lực từ 2006.

  • 2008: Hoa Kỳ, Australia, Peru thông báo tham gia đàm phán P4 mở rộng. VN bày tỏ quan tâm và P4 mở rộng được đặt lại tên là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

  • 12/2009: Hoa Kỳ chính thức thông báo tiếp tục tham gia TPP sau 1 năm đàm phán trì hoãn do bầu cử Tổng thống.

  • 2010: Vòng đàm phán TPP đầu tiên được tổ chức tại Melbourn (Australia) với sự tham gia của P4, Hoa Kỳ, Australia, Peru, Việt Nam.

  • 2012: Mexico & Canada tham gia TPP.

  • 2013: Nhật Bản tham gia, nâng số thành viên tham gia đàm phán TPP lên 12.

  • 2016: 12 nước chính thức ký thoả thuận về TPP tại New Zealand.

  • 1/2017: Tổng thống Donald Trump ký lệnh rút Hoa Kỳ khỏi TPP.

  • 5/2017: 11 nước thành viên còn lại quyết định tái khởi động TPP.

  • 11/2017: 11 nước thống nhất đổi tên TPP thành CPTPP – Hiệp định Đối Tác Toàn Diện và Tiến Bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)

CP TPP bao trùm thị trường rộng lớn với 500 triệu dân, chiếm 13,5% nền kinh tế thế giới và 15% thương mại toàn cầu.

Sau khi được 6 quốc gia thông qua (gồm Australia, Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand và Singapore), CPTPP đã đủ điều kiện để có hiệu lực từ 30/12/ 2018. Việt Nam đã trở thành nước thứ 7 phê chuẩn hiệp định này.


CPTPP kết hợp thỏa thuận TPP ban đầu, với việc đình chỉ một số điều khoản hạn chế, trong khi vẫn tìm cách duy trì tiêu chuẩn cao của thỏa thuận, nhất là về lao động.

Chương Lao động của TPP, nay là CP TPP, nêu rõ: Để thụ hưởng đầy đủ các lợi ích từ những điều khoản có lợi được đề cập trong hiệp định, Việt Nam cần cải cách cả hệ thống pháp luật, thiết chế, thực hành để đảm bảo thực hiện các nguyên tắc và quyền cơ bản về lao động.

Điều này đồng nghĩa với hệ thống quan hệ lao động của Việt Nam cần phát triển trong những năm tới để cho phép người lao động, người sử dụng lao động được phép tổ chức, gia nhập tổ chức mà họ lựa chọn.


Theo quan điểm của người đứng đầu ILO tại Việt Nam, hệ thống quan hệ lao động dựa trên quyền tự do liên kết, công nhận quyền thương lượng tập thể, là một đặc điểm chung của các nền kinh tế thị trường hiện đại. Điều này sẽ có thể tạo ra sự tăng trưởng công bằng, quan hệ lao động hài hòa hơn, vì sẽ giúp tạo ra sự cân bằng quyền lực giữa giới chủ và người lao động. Khi đó, người lao động sẽ có tiếng nói trong xác lập tiền lương, các điều kiện làm việc thông qua đối thoại.


Một vài điểm đáng lưu ý về CP TPP

  1. CPTPP là một văn kiện mà Việt Nam chỉ chấp nhận hoặc không chấp nhận chứ không có quyền chỉnh sửa bất kỳ nội dung nào trong hiệp định này. Theo đó, những điều khoản về công đoàn độc lập trong CPTPP cũng đương nhiên giữ vai trò bất di bất dịch mà Việt Nam không có quyền xóa bỏ hay tìm cách hạn chế bớt ảnh hưởng của định chế bảo vệ quyền lợi người lao động .

  2. Hiệp định CPTTP cùng với EU-Việt Nam FTA [free trade agreement], được gọi là những Hiệp Định Thương Mại thế hệ mới, vì những đặc điểm là nhấn mạnh nhiều đến: a. quyền lao động, b. bảo vệ tính bền vững của môi trường, c. giúp người lao động và doanh nghiệp cùng được hưởng lợi ích kinh tế một cách công bằng, d. Các thành viên không tuân thủ sẽ bị đình chỉ ưu đãi thương mại hay trừng phạt thương mại,

  3. Trên thực tế, lần đầu tiên Nguyễn Phú Trọng và chế độ độc trị của CSVN đã phải nhượng bộ chấp nhận điều kiện về cho phép người lao động được tự do thành lập các tổ chức nghiệp đoàn tự do để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tức về thực chất sẽ có một hình thái tổ chức nghiệp đoàn độc lập, hay còn gọi là công đoàn độc lập, tồn tại song song với hệ thống Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam từ trung ương xuống các địa phương.

  4. 12/11/2018 cần được ghi vào lịch sử nhân quyền Việt Nam như một trang sử mới: cùng với CPTPP, Nghiệp đoàn độc lập đã đương nhiên và mặc định phải được Việt Nam công nhận.



© 2020 Trang NHÓM BẠN CÔNG NHÂN

nghiepdoan@nhombancongnhan.com