• NBCN

Chiếc vòng luẩn quẩn của vấn nạn công chức


Tin tổng hợp: Từ 1-7-2020, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, Công chức và Luật Viên chức có hiệu lực, có nghĩa là viên chức sẽ chỉ được ký hợp đồng với thời hạn từ 12 – 60 tháng.

Như vậy, chỉ có 3 nhóm đối tượng lao động được hưởng chế độ "viên chức suốt đời", gồm:

  1. cán bộ, công chức chuyển sang làm viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập;

  2. viên chức tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và

  3. những người có hợp đồng không xác định thời hạn trước khi luật có hiệu lực.

Tính đến ngày 1-7-2017, cả nước có hơn 3,8 triệu cán bộ công chức, viên chức và người hưởng lương, trong đó, số lượng công chức khoảng 1 triệu lao động, số lượng viên chức là 2,5 triệu lao động. Trong đó, nhóm 1 và nhóm 3 vẫn được hưởng quy chế suốt đời như cũ.


Chưa ai quên, từ năm 2015, sau 3 lần tinh giản biên chế, số cán bộ, công chức lại tăng lên 20%. Trước đó nữa, từ năm 2013, ông Nguyễn Xuân Phúc, bấy giờ còn là phó thủ tướng, đã chốt tại cuộc họp thứ nhất Ban chỉ đạo Đề án đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức ngày 25/1/2013: "Trong bộ máy có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp về". Đề án đó không thành công. Nợ công chi trả cho gần 3 triệu lao động đó ngày vẫn càng phình nở.


Như vậy, có phải chiến dịch tuyên truyền NN bỏ cả chế độ ‘công chức suốt đời’ nặng tính lạc quan tếu?


Đầu tiên là nhóm (1) công chức chuyển sang viên chức. Trong trường hợp những công chức không hoàn thành nhiệm vụ nhiều năm thì việc chuyển đổi công tác trong hoàn cảnh này có thể ví như phát không cho họ một tấm vé hưởng lương trọn đời khác.


Về nhóm (3) viên chức đã ký hợp đồng không xác định thời hạn trước thời điểm 1/7/2020, ràng buộc pháp lý này sẽ bảo hộ cho họ suốt đời, trừ khi bị... vi phạm kỷ luật mà không đủ tiền chạy tội. Thậm chí, một vị lãnh đạo cấp vụ của Bộ Nội vụ đã bao che rằng khi thực hiện quyền lực nhà nước, phải có một sự ổn định, từ đó đảm bảo cho nền hành chính ổn định.


Câu hỏi cốt lõi được đặt ra là chúng ta cần xây dựng bộ máy hành chính bao gồm những vị trí nào và mỗi vị trí có vai trò và nhiệm vụ như thế nào để quản lý xã hội và vận hành nền kinh tế? Từ đó, xác định những nhân sự ứng với bộ máy đó là những ai, cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào? Về vị trí công việc, chỗ nào thiếu thì bổ sung, chỗ nào thừa thì cắt đi. Về nhân sự, những nhân sự nào phù hợp thì giữ lại, không phù hợp thì cho nghỉ và nếu thiếu thì tuyển bổ sung theo các yêu cầu đã định sẵn. Rõ ràng, đây không thể coi là một thách đố, và có lẽ cũng không cần 10-20 năm để hoàn thành việc này như một vị lãnh đạo nọ đã tiên liệu.


Bằng không thì việc luật hóa chế độ công-viên-chức này, trong cái vòng luẩn quẩn như đề án 2013 kia, chỉ đáp ứng duy nhất nhu cầu ...tuyên truyền.