Chỉ Nông Dân Khổ


HAGL Agrico vừa ra mắt cơ sở đóng gói và bắt đầu xuất khẩu chuối tươi sang Trung Quốc. Ảnh: Khmertimeskh.

Việt Nam là một nước thuần nông với diện tích đất cho nông nghiệp chiếm hơn 80%, tuy nhiên nông nghiệp chỉ đóng góp 15- 20% tổng GPD của Việt Nam. Điều này bắt nguồn từ chất lượng nông sản của Việt Nam. Khi kỹ thuật chọn giống trồng và chăm sóc còn kém, ngườì ta lạm dụng nhiều thuốc trừ sâu và phân bón hóa học.


Điều đó dẫn đến sản phẩm nông sản xuất khẩu chỉ mới tập trung hạn hẹp: Trung Quốc và Hong Kong chiếm 27.8%, Mỹ 21.9%, vào năm 2019. Trong các thị trường lớn mang lợi nhuận cao như EU với tiêu chuẩn khắt khe hơn nhiều chỉ dừng lại ở mức 9.8% trong cùng năm. Ngay cả một doanh nghiệp chuyên về trồng và xuất khẩu nông sản như Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) thị trường chính vẫn là Trung Quốc.


Kết quả sự bùng phát của CoV19 virus tại Trung Quốc đang khiến nông sản Việt Nam không thể xuất sang thị trường chính này, dẫn đến nông sản Việt đang phải giải cứu thông qua các siêu thị, cửa hàng thu mua với giá rả hơn để phân phối đến người tiêu dùng trong nước. Từ đầu năm đến giờ từ dưa hấu, thanh long, đến sầu riêng đang được giải cứu. Tuy nhiên nếu tình hình bệnh dịch tại Trung Quốc kéo dài giải pháp ngắn hạn này sẽ không còn hiệu quả nữa.


Thứ nhất, vẫn còn rất nhiều nông sản Việt đang vào mùa và thị trường xuất khẩu chính vẫn là Trung Quốc, gồm xoài, chôm chôm, nhãn và vải.

Thật khó cho người tiêu dùng Việt Nam cứ mãi tiếp tục tham gia vào các cuộc giải cứu. -Anh Hoang

Ngoài ra, nhiều sản phẩm Việt Nam ở mức giá quá cao, chỉ phù hợp cho gia đình có thu nhập cao, sẽ khó chỉ tiêu thụ ở thị trường Việt Nam trong thời gian dài, ví dụ như tôm hùm.


Tôm hùm dù giảm hơn nửa giá vẫn là mặt hàng cao cấp, kén người tiêu dùng. Ảnh: NVCC.

Rốt cuộc chỉ có người nông dân khổ vì sản phẩm họ không thể thu mua đúng giá phải giảm phân nữa chỉ mong hòa vốn.


Thêm nữa, những sản phẩm nông sản của nông dân Việt Nam tự trồng hầu hết xuất khẩu qua đường tiểu ngạch. Tức là được tiểu thương thu mua và chất lên các xe tải và xuất qua biên giới. Ngay trong hoàn cảnh được mùa và được giá, nông dân cũng không thoát khỏi tình cảnh bị các tiểu thương ép giá, trừ cân.


Rõ ràng VN cần chiến lược dài hạn cho nông dân, cần có quy hoạch sản xuất nông sản đúng hạn mức theo cầu thị trường, đi kèm chuẩn hóa kỹ thuật và tiêu chuẩn cho nông sản Việt. Tiếp theo, tạo sự kết nối giữa người sản xuất và thu mua phân phối thông qua các hợp đồng, cắt giảm và xóa bỏ các nhóm môi giới trung gian để nông dân bán được giá tốt hơn.

Cuối cùng, cần xây dựng chuỗi cung ứng trong nước hiệu quả tập trung phát triển thị trường trong nước, đồng thời mở rộng thị trường nông sản xuất khẩu thay vì phụ thuộc vào một thị trường chính là Trung Quốc.

Tác giả viết riêng cho NBCN: Anh Hoang